TARİHÇE

Silikon hidrojelller ilk olarak 1999’da piyasaya sunulmuştur. Bu da, oksijen iletilebilirliği konusunda teknolojide bir çığır açmıştır. Geleneksel hidrojel materyalde, oksijenin korneaya geçişi lensin su kısımlarında çözülme şeklinde gerçekleşmektedir. Suyun kendisinin Dk değeri sadece 80’dir ve bu nedenle de bu materyalin oksijen iletilebilirliği sınırlıdır. %58 su içeren, tipik bir hidrojel lensin Dk değeri 25.5 x 10-9’dur.

Silikon hidrojeller, göze oksijeni lensin su kısmı yerine silikon içinden geçirerek iletirler. Böylelikle, çok daha yüksek düzeyde bir iletilebilirlik sağlanabilir. Ödemsiz, önerilen aralıktaki bir günlük kullanımda en az 24 x 10-9 ila 35 x 10-9 arasındaki bir Dk/t kriterine ulaşılabilir.1,2 Böylelikle, neovaskülarizasyon, korneal mikrokistler, kornea ödemi ve limbal hiperemi gibi, hidrojellerin uzun süreli kullanımına bağlı olarak ortaya çıkan birçok hipoksik değişiklik, silikon hidrojellerin kullanıma girmesiyle geçmişte kalmıştır.3,4

Korneaya oksijenin iletilmesi ile ilgili bilgilerimiz arttıkça, Dk/t’nin silikon hidrojellerin oksijen iletme performanslarını ölçmedeki en doğru yöntem olmadığı da daha fazla kabul görmektedir. Laboratuvar ortamında bir kontakt lensin içinden geçen oksijen miktarını tanımlarken, göz içindeki ortama geldiğinde bunu tekrarlayamamaktadır. Daha iyi anlayabilmek için, oksijen akışı ya da oksijen tüketimi gibi alternatif ölçüm yöntemleri kullanıldığında, bu yüksek geçirgenliğe sahip materyallerde Dk/t değerinin iki katına çıkartılmasının göze oksijen iletimini iki katına çıkartamadığı görülmüştür.

Öte yandan, oksijen iletimi konusunda elde edilen bu ilerlemelere karşın, ilk silikon hidrojellerin günlük kullanımdaki konforu sağlamaları konusundaki zorluklar belirmiştir. Doğaları gereği sahip oldukları yüksek modulus, superior epitelyal arkuat lezyonlar (SEAL) ve kontakt lense bağlı papiller konjunktivit (CLIPC) gibi mekanik komplikasyonlara sebep olma olasılığına yol açmaktadır.5

İlk kuşak silikon hidrojellerin mekaniğe bağlı komplikasyonları: superior epitelyal arkuat lezyonlar (SEAL) ve kontakt lense bağlı papiller konjunktivit (CLIPC). 

Superior epitelyal arkuat lezyonlar (SEAL) Kontakt lense bağlı papiller konjunktivit (CLIPC)

Materyal geliştirilmesine odaklanılması ve hasta için kontakt lens seçimi, artık kullanıcıya konforun yanı sıra sağlığına faydalarını da sunabilmek amacıyla, materyal özelliklerinde doğru bir dengenin sağlanmasına yöneldi. Bu bölümde, bu önemli alandaki en son araştırma bulguları ve mevcut görüşlerin ana hatları çizilmektedir.

1. Holden, BA and Mertz, GW. Critical oxygen levels to avoid corneal edema for daily and extended wear contact lenses. Invest Ophthalmol Vis Sci. October 1984; 25:10 1161-1167.
2. Harvitt DM and Bonnano J. Re-Evaluation of the Oxygen Diffusion Model for Predicting Minimum Contact Lens Dk/t Values Needed to Avoid Corneal Anoxia. Optom Vis Sci. 1999; 76:10 712-719.
3. Fonn D et al. The ocular response to extended wear of a high Dk silicone hydrogel contact lens. Clin Exp Optom. 2002; 85;3 176-182.
4. Dumbleton KA et al. Vascular Response to Extended Wear of Hydrogel Lenses with High and Low Oxygen Permeability. Optom Vis Sci. 2001; 78:3 147-151.
5. Dumbleton KA. Non-inflammatory Silicone Hydrogel Contact Lens Complications. Eye & CL. 2003; 29:1 S186-189.

GELİŞTİRME

1999’dan bu yana, silikon hidrojel teknolojisinde birçok önemli gelişmeler olmuştur. Silikon hidrofobiktir, ilk lenslere ıslanabilir bir kontakt lens yüzeyi üretebilmek için ikinci bir işlem uygulanmıştır. 2004’te ACUVUE® ADVANCE® piyasaya sunulmuştur. Bu ve bundan sonraki ACUVUE® silikon hidrojel ürünlerinde, ıslanabilir, pürüzsüz ve konforlu kontakt lensler üretebilmek için, ıslatıcı bir ajanı kalıcı olarak lensin içine gömen, patentli HYDRACLEAR® Teknolojisi kullanılmıştır.1,2

Silikon hidrojel lensler artık yaygın bir şekilde bulunabilmektedir ve kullanıcıların büyük çoğunluğu için uygun hale gelmiştir. Lensler sadece sferik kullanıcıları için değil, astigmatı ve presbiyopisi olanlar için de mevcuttur. Ve 2008’de, dünyanın ilk günlük kullan-at silikon hidrojel kontakt lensi pazara sunuldu: 1-DAY ACUVUE® TruEye®.

1. Young G, Riley C, Chalmers R & Hunt C. Hydrogel Lens Comfort in Challenging Environments and the Effect of Refitting with Silicone Hydrogel Lenses. Optom Vis Sci (2007); 84(4):302-308.
2. Riley C, Young G & Chalmers R. Prevalence ocular surface symptoms, signs and uncomfortable hours wear in contact lens wearers: the effects refitting with DW silicone hydrogel contact lenses. Eye and Contact Lens (2006); 32 (6): 281-286.

KULLANIM

Halen, 3,6 milyon kişi veya İngiltere nüfusunun %7’si kontakt lens kullanıyor; bu da görme düzeltimi kullanan nüfusun yaklaşık %10,5’ini oluşturuyor1; bunların da %42’si silikon hidrojelleri kullanıyorlar.2 Bu sayı giderek artıyor ve örnek bir grup doktorun uygulamaları incelendiğinde, ilk kez lens takılanlarda, sferik reçetelerin yaklaşık yarısını ve astigmat reçetelerinin de %44’ünü silikon hidrojellerin oluşturduğu görülüyor.2,3 Bu muhtemelen, daha fazla konforu sağlayan gelişmiş teknolojilerin mevcut olmasının yanı sıra, doktorların bu sağlıklı materyalleri takmayı tercih ettiklerinin ve kullanıcılar için daha fazla görme düzeltimi seçeneği olduğunun da bir göstergesidir.

İngiltere’de takılan kontakt lens tiplerine göre kullanıcıların yüzdesi: 

İngiltere’de takılan kontakt lens tiplerine göre kullanıcıların yüzdesi

1. ACLM UK market sell out data 2010.
2. GFK sell out unit sales data (June 2010 – May 2011) for retail and internet: SiH and Hydrogel lens volumes by modality.
3. GFK fitting audit Q2 2010-Q1 2011.

BIRAKMA

Silikon hidrojel kontakt lensler piyasaya çıkmış olsalar da, halen kontakt lens kullanımının bırakılmasında en yaygın olarak bildirilen nedenler göz kuruluğu ve konforsuzluktur.3,4 İdeal bir kontakt lensin en temel görevi, gün boyunca, doğal göze göre, konforda herhangi bir değişikliğe sebep olmamasıdır. İdeal olanı, kullanıcının herhangi bir optik cihaz taktığını fark etmemesidir. İki silikon hidrojel materyal, konfor açısından, aynen çıplak bir göz gibi,5 ve bilgisayar karşısında lens yokmuş hissini verme6 performansına ulaşmıştır.

Bu doğru olmakla birlikte, tüm silikon hidrojeller de aynı değildir: Farklı yöntemlerle üretilmektedirler; farklı miktarlarda su ve silikon içerirler ve ıslanabilirlik ve pürüzsüzlük gibi farklı materyal özelliklerine sahiptirler. Özelliklerin dengelenmesinin konforu nasıl etkilediğinin daha iyi anlaşılabilmesi için, farklı silikon hidrojel kontakt lensler arasındaki farkların ayırt edilmesi ve hasta için en uygun seçeneğin önerilmesi gerekmektedir.

İngiltere’de kontakt lens kullanmayı bırakmanın en başta gelen sebepleri4:

Bırakma

1. Incidence study UK, Albermarle Market Research, June 2010.
2. 2004 Contact Lens Drop Out Study, 2005 Synovate Consumer Research.
3. Young G, Veys J, Coleman S. A multicentre study of lapsed contact lens wearers. Optom Physiol Opt 2002; 22:516-527.
4. TNS Visiontrak panel data UK 2007.
5. Morgan PB, et al. Ocular physiology and comfort in neophyte subjects fitted with daily disposable silicone hydrogel contact lenses. Contact Lens Anterior Eye (2012), http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1367048412003311
6. JJVC Arşiv verisi 2008.